محمد سنان از امام صادق علیه السلام از پدر بزرگوارش و از جد بزرگوارش از امام حسین علیه السلام روایت کرده است ، روزی امام علی علیه السلام به عیادت سلمان(روزبه) فارسی رفتند و به ایشان فرمودند : حالت چطور است؟
سلمان فارسی عرض کرد: خدای تبارک و تعالی را زیاد حمد و سپاس میگویم ولی از شدت این بیماری نزد شما شکایت میکنم .
امام علی ع به ایشان فرمود : ای سلمان ! زیاد نگران و پریشان نباش ، همانا هیچ کس از شیعه ما مبتلا به بیماری و درد نمی شود مگر اینکه در گذشته گناهی مرتکب شده و این درد و بیماری برای طهارت آن می باشد
سلمان عرض کرد : مولای من ! اگر اینطور که شما می فرمایید ، پس هیچ سودی برای ما جز پاکی گناه ما نیست .
امام فرمود : ای سلمان ! همانا برای شما اجر و پاداشی است در حالی که بر آن صبر کنید و تضرع به خدا و عزت نهادن به اسمش و دعا کردن به وسیله ی آن کنید. همانا خدای تبارک و تعالی برای شما حسنات و پاداشی می نویسد و درجات شما را بالا می برد . اما درد از شدت بیماری ، برای پاک شدن و کفاره گناه می باشد  .
در همان حال سلمان پیشانی امام را بوسید و شروع به گریه کردن کرد و عرض کرد : ای مولای من ! چه کسی میتوانست ، این مسائل را بر من ، جز شما روشن کند.

امام صادق ع فرمود : هر کس از بلایی بترسد که به آن بلا مبتلا شود ، با دعا کردن از مبتلا شدن به آن جلوگیری کند.
امام علی ع فرمودند : رسول خدا ص به من فرمود : ای علی ! همانا دعا از مبتلا به بلاء جلوگیری میکند.

محمد بن سنان گفت از امام صادق ع سوال کردم ، آیا دعا ، وقت مخصوصی میخواهد ؟
امام فرمود : بله شیعیان ما برای هر مرض و بیماری دعای مخصوصی دارند ولی برای کسانی که علم بصیرت دارند و دعایشان در هر موقع مستجاب میشود زیرا آنهایی که چنین علمی ( علم بصیرت ) دارند دعاهای آنان پنهان نمیشود .
امام رضا علیه السلام فرمودند : هر گاه یک نفر از شما بیمار شدید به دیگران اجازه دهید که به عیادتش بیایند زیرا هر کسی که نزد آن بیمار دعایی کند آن دعایش مستجاب میشود .

امام محمد باقر علیه السلام می فرمایند : هر گاه مومن بیمار شد ، خدای تبارک و تعالی به فرشته سمت چپ که مسئول ضبط کردن کار بد انسان می باشد وحی میکند که هیچ چیزی برای بنده ضبط مکن مادامی که در اسارت و زندانی من است که در آن جا گناه نمیکند . سپس به فرشته سمت راست که آن فرشته مسئول ضبط کار خوب انسان است وحی میکند و به او می فرماید برای بنده هایم آن چه را که قبلا مینوشتی بنویس که آنها صحیح است تا در کارنامه اعمالش ، از خوبی ها و حسنات ضبط شود.

امام علی علیه السلام در مورد علم می فرماید  :

همانا علوم اسلامی بر چهار نوع است : 

1- فقه 

2- طب 

3- دستور زبان

4- علم نجوم برای شناخت تقویم و زمان 

امام علی ع به فرزند برومندش امام حسن علیه السلام می فرماید : ای فرزندم ! آیا دوست داری چهار کلمه به تو بیاموزم تا دیگر محتاج به علم طب و غیره نداشته باشی ؟ 

امام حسن ع عرض کرد : بله ای مولای من ای امیرالمومنین! امام فرمود : هیچ وقت نزد غذا ننشین مگر اینکه احساس گرسنگی کنی ، و از سفره بلند نشوی مگر اینکه احساس کنی که هنوز برای  غذا خوردن جا داری . 

و نیز ایشان فرمودند : همانا در قرآن ، آیه ای وجود دارد که تمام علم طب در آن آیه جا دارد و آن آیه این است : 

کلوا و اشربوا و لاتسرفوا 

بخورید و بیاشامید ولی اسراف نکنید . 

امام صادق ع فرمودند : اگر مردم در خوردن غذا میانه روی می کردند و از پُرخوری پرهیز می کردند هرگز بیمار نمی شدند . 

و نیز امام صادق ع فرمودند : سه چیز چاق و سه چیز لاغر میکنند : 

چیزهایی که چاق میکنند عبارتند از : 

بوییدن بوی خوش ، پوشیدن لباس نرم و کم حمام رفتن 

و سه چیز که لاغر می کنند ، عبارتند از تخم مرغ خوردن زیاد ، و زیاد خوردن ماهی  . 

امام صادق ع فرمود : همانا راه رفتن برای مریض بد می باشد و همانا وقتی که پدرم امام محمد باقر ع مریض میشدند روی خودشان پتو  میکشیدند و استراحت میکردند و فقط برای قضای حاجت و وضو گرفتن از جای خود بلند می شدند و ایشان می فرمودند : همانا راه رفتن برای مریض بد می باشد. 

و نیز فرمود : تب ، سرآغاز درمان است و معده خانه بیماری است

امام رضا ع فرمودند : اجتناب کن از خوردن دارو وقتی که احساس میکنی که بدنت بیماری را تحمل دارد و وقتی که احساس کردی که بدنت تحمل درد را ندارد در آن موقع از دارو برای درمان بیماریت استفاده کن 

منبع : کتاب طب الائمه 

این کتاب تلاش دو برادر به نامهای عبدالله وحسین فرزندان بسطام بن شاپور دو تن از راویان بزرگ شیعه در قرن چهارم هجری می باشد که به طب الائمه معروف است .این کتاب مجموعه ی روایاتی از ائمه ی اطهار ع بوده و در علم طب و فواید و مضرات مواد و محصولات غذایی و داروهای گیاهی و ادعیه می باشد. 

کتاب طب الائمه از کتب مشهور و معتبر علمی می باشد که شیخ حر عاملی در کتاب وسائل و علامه مجلسی در کتاب بحارالانوار جزء اسناد خود قرار داده اند . 

از امام صادق علیه السلام روایت است که:

همه این جوشها و دمل ها وکورکها و غیره از خون سوخته و کثیف بدن ایجاد میشود که دافعه بدن آن را خارج نکرده است و هر کس به چنین بیماری مبتلا شد ، وقتی که می خواهد ، بخوابد ،این دعا را بخواند . تا به اذن خدا شفا یابد و دیگر به آن مبتلا نشود و در حالت خواب و بیداری در امان می ماند .

دعا این است :

اَعوذُ بِوَجهِ اللهِ العَظیمِ و کَلِماتِهِ التّامّاتِ الَّتی لایُجاوِزهُنََّ بِرٌّ و لا فاجِرٌ مِن شَرِّ کُلِّ ذی شَرّ

پناه می برم به جمال خدای بزرگ و به کلمات تمام او که هیچ نیک کردار و بد عملی از آن تجاوز نمیکند از شر هر صاحب شری

ونیز روایت شده کسی که آبله و یا جوش و دمل داشته باشد این کلمات را بنویسد و آن را بخورد تا خدای تبارک و تعالی به او شفا دهد .

کلمات این است :

لا آلاء اِلّا آلاؤک یا الله علمک به محیط علمک به کلهسون.

نیست نعمتی به جز نعمتهای تو ای خدا  ، علم تو به آن احاطه دارد ، علم تو به آن کلهسون ( این کلمه رمز می باشد ) است

دعا برای سر درد 

 به گوش دل ندا آمد ، که یار دلربا آمد

 به درد ما دوا آمد ، رضا آمد ، رضا(ع) آمد 

که آمد بهترین بنده ، رضا آمد ، رضا آمد

میلاد شمس الشموس، خسرو اقلیم طوس

 شاه انیس النفوس

بر شما ، تبریک و تهنیت

قال علي ع" السّعوط مصّحة الرّأس و شفاء للبدن و سائر اوجاع الرأس .

انفيه ،  سر را سالم و درمان تن و همه دردهاي سر است .

قال علي ع " تقليم الأظفار يمنع الدّاء الأعظم و يجلب الرّزق و يدرّه

گرفتن ناخن ، مانع بزرگترين دردهاست و جلب روزي کند  آن را فراوان سازد .

قال علي  ع " نتف  الابط ينفي الرّائحة المنکرة و هو طهور و سنّة

زايل کردن موي زير بغل، بوي بد را زايل مي نمايد و پاکي و سنت است

قال علي ع " غسل اليدين قبل الطعام و بعده زيادة في الرزق

شستن دستها قبل از خوردن غذا و بعد از آن ، موجب فزوني روزي مي گردد .

قال علي ع : اکل التّفاح نضوح للمعدة

خوردن سيب ، موجب پاک شدن معده مي گردد

قال علي ع " مضغ اللبان يشدّ الأضراس و ينفي البلغم و يقطع ريح الفمّ

قال علي ع " الحجامة تصّح البدن و تشدّ العقل

حجامت نمودن ، تن را سالم و عقل را محکم ميکند .

قال علي ع " السّواک مرضاة للرّب و مطيبة للغم و هو من السّنة .

مسواک نمودن ، موجب رضاي پرودرگار و پاک کننده دهان و از سنت پيامبر است .

قال علي ع : غسل الرّأس بالخطمي يذهب بدرن و ينقي الأقذار . 

شستن سر با خطمي ، چرک را ببرد و کثافت ها را پاک کند

قال علي ع : والمضمضمة والإستنشاق بالماء عند الطهور طهورٌ للفم و الأنف .

شستن دهان و بيني هنگام وضو و غسل ، پاک کنند? دهان و بيني است .

قال رسول الله ص : من اکل الملح قبل کل شیء

دفع الله عنه ثلثمائه و ثلثین نوعاً  من البلاء اهونها جذام

هر کس پیش از غذا اندکی نمک بخورد ،

خداوند سیصد و سی نوع بلا و مرض را که

کوچکترین آن جذام است ، دفع میکند .

قال رسول الله ص : خیر طعامکم الخبز و خیر فاکتهکم العنب

بهترین طعامهای شما نان و بهترین میوه های شما انگور است

قال رسول الله ص " خیر الادام فی الدنیا و الاخرة اللحم و العنب

بهترین خوراکی ها در دنیا و آخرت ، گوشت و انگور است

قال رسول الله ص : عليکم بأکل الجزور .

تا مي توانيد از گوشت گوسفند استفاده کنيد .

هر که غم بسيار دارد ، تنش بيمار است و هر که بدخلق است خود را عذاب دهد .

قال رسول الله ص : لایشربن احدکم قائماً ،

احدی از شما ایستاده ، آب نیاشامد

اذا اشتهیتم الماء فاشربوه مضاً و لا تشربه عبّا ،

هر گاه تشنه شدید آنچنان آب بیاشامید که گویی آب را می مکید

و هرگز آن را لاجرعه و یکمرتبه ننوشید .

سید الاشربة فی الدنیا و الاخرة الماء ،

بهترین نوشیدنی ها در دنیا و آخرت ، آب است.

اذا شرب احدکم الماء و تنفس ثلاثاً کان امناً ،

هر گاه کسی از شما آب نوشید و در بین آن سه نفس کشید ، در امان است . 

قال الرضا ع : خیر الماء شرباً لمن هو مقیم او مسافر کان ینبوعه

من الجهة المشرقیه من الخفیف الابیض

بهترین آبها برای نوشیدن شخص چه در وطن اقامت داشته باشد و یا مسافر باشد

آبی است که چشمه آن ازسمت مشرق ، سبک و روشن باشد.

 الماء المالح و المیاو الثقیلة فانّها یبیس البطن ،

آب شور و آبهای سنگین موجب یبوست و خشک شدن معده است .

قال امیر المومنین ع للحسن ابنه : یا بنی الا اعلمک اربع خصال تستغنی بها عن الطب؟
فقال : بلی ! یا امیر المومنین !
قال : لاتجلس علی الطعام الا وانت جائع ، و لاتقم عن الطعام الا و انت تشتهیه ، وجود المضغ ، و اذا فاعرض نفسک علی الخلاء ، فاذا استعملت هذا استغنیت عن الطب

علی به فرزندش امام مجتبی ع فرمودند: پسرجانم ! چند خصلت به تو یاد ندهم که به واسطه آن از طب بی نیاز شوی ؟

عرض کرد : چرا یا امیر المومنین !
فرمودند :
1- تا گرسنه نشده ای دست به خوراک دراز مکن
2- تا رغبت و اشتها به خوردن داری ، دست بازگیر و کنار بنشین
3- هر چه می خوری خوب بجو
4- چون خواستی بخوابی قضای حاجت کن
زمانی که این چهار کار را انجام دهی از طب بی نیاز می شوی .

منبع : کتاب دستورات طب و بهداشت از نظر اسلام