حرص

امام صادق علیه السلام می فرماید :

1- توانگرترین مردم کسی است که اسیر حرص نباشد .

2- آنکس که به نصیب خویش رضامند باشد از همه ی مردم بی نیازتر است

3- کلید بدبختی ها و افسردگی ها و ناراحتی های عصبی حرص است . این حرص آدمی را به رنج و دشواری و گناه  و فرومایگی و ذلّت می اندازد .

4- حرص سرچشمه ی عیوب است .

5- حریص از دو نعمت محروم است . نعمت قناعت و نعمت آرامش و آسایش .

6- حریص هرگز مقام رضامندی و یقین را نخواهد پذیرفت .

خودنمایی و ریا

امام صادق علیه السلام  این بیماری روحی را با ارشاد و رهنمودهای ارزنده خویش چنین درمان میکند :

1- مومن کسی است که با مردم مدارا کند نه آن که خویشتن را به دیگران بنمایاند .

2- معنی جهل ، خودنمایی و تکبر و غفلت از پروردگار متعال است .

3- افرادی که به منظور خودنمایی با مردم به بحث و جدل برمی خیزند اعمال صالح خویش را به فساد می آلایند .

تکبر

امام صادق علیه السلام  متکبر را چنین توصیف می کند :

1- متکبر موجود ذلیلی است که چون ذلت را در نفس خود ادراک می کند ، می کوشد تا در سایه ی تکبر این نقص ننگین را در خود بپوشاند .

3- هیچ جهلی از خودپسندی زیان آورتر نیست .

4- سر آغاز احتیاط  فروتنی است .

5- این سه صفت جز دشمنی مردم حاصلی به بار نمی آورند « تکبر ، دروغ ، ستم  » .

خُلف وعده

امام صادق در درمان این بیماری توصیه نموده است و می فرماید :

1- آنان که به خدا و روز رستاخیز ایمان دارند باید به وعده های خود وفادار باشند

2- این سه فرقه هرگز به خدا ایمان نیاورده اند هر چند نماز گذار و روزه دار باشند .

اول آن گروه که دروغ می گویند.

دوم جماعتی که در امانت خیانت روا می دارند .

سوم آنان که به وعده های خویش وفادار نیستند .

دروغ

امام صادق ع : در باب این بیماری خطرناک روحی چنین فرموده :

1- هیچ دردی کینه توز تر از دروغ نیست

2- آن کس که دروغش بیشتر باشد فروغ جانش ضعیف تر است

3- آن کس که زبانش راست می گوید که کردارش پاک و مقدس است

4- شراب و دروغ کلید مفاسد و شرورند و در عین اینکه دروغ بدتر از شراب است .

5- زنهار از هم نشینی با دروغگویان بپرهیزید زیرا دروغگو در حالی که می خواهد به شما سودی برساند زیان خواهد رسانید . دروغگو دور را برای تو نزدیک و نزدیک را برای تو دور خواهد ساخت.

حسد

رسول اکرم ص : مردمی دراین جهان به سر می برند که با نعمت های خدا دشمن هستند .

گفته شد : دشمن نعمتهای الهی کیست یا رسول الله ؟ فرمود : آنان که بر دیگران حسد می برند .

امام صادق ع در باره این بیماری روحی چنین می فرماید :

 1- هر گز حسودان دل آسوده نخواهند بود .

2- حسودان هرگز روی توانگری و بی نیازی را نخواهند دید .

3- حسود همیشه ناراحت و سرگردان و غصه دار است

4- حسود با آن جان گُزا که در سینه دارد پیوسته مریض است .

رسول اکرم ص در حدیث شفا بخش خود فرموده :

انسانی که در نفس خود این عارضه ی « خشم » را ادراک می کند . اگر ایستاده است بنشیند  و اگر نشسته است بخوابد و اگر با این حال نتوانست خشم خویش را فرو نشاند با آب سرد وضو سازد یا غسل کند . زیرا آتش را تنها آب فرو خواهد نشانید .

امام صادق ع چنین می فرماید :

1- غضب کلید همه ی بدی ها و شرور است .

2- غضب قلب حکیم را به تیرگی و ظلمت خواهد کشانید .

3- آن کس که نتواند بر غضب خویش حکومت کند نخواهد توانست اراده ی خویش را تحت اختیار خود در آورد .

4- بردباری بهترین یاور شماست .

5- آن کس که خشمش آشکار شود ، کینه اش رشد خواهد کرد و آن کس که هوسش قوت گیرد احتیاطش ضعیف خواهد شد .

کاسنی

امام صادق ع می فرماید : کاسنی سبزی مفید و موثری است . از کاسنی بخورید تا خون شما افزون و میل جنسی در وجود شما سرشار شود و فرزند زیبا و نیکو از شما به وجود آید .

این گیاه میل جنسی را زیاد می کند و بر زیبایی کودک می افزاید .

انجیر

امام صادق ع می فرماید :

انجیر بوی دهان را برطرف می سازد و استخوان را تقویت می کند و به پیاز مو نشاط و قدرت می دهد و دردها را بدون دارو از بین می برد .

خرما

در حضور امام صادق ع ، طبق خرما گذارده شد . فرمود : این چیست ؟ به عرض رسید : این از نوع « بُرنی » است .

فرمود : در این میوه شفاست و سپس فرمود : در این خرما درمان از سموم و مواد ضد سم وجود دارد . میوه ای است که با خود دردی به همراه ندارد و مایه ی ناراحتی نیست ، هر کس هفت دانه از این خرماهای خشک را به هنگام خواب تناول کند کرم های شکمش نابود خواهند شد.

امام صادق علیه السلام :

تا بدن ، خود می تواند با نیروهای طبیعی بر ضد بیماری پیکار کند از استعمال دوا پرهیز کنید.

امام می فرماید : کسی که از بیماری نجات یافته و با این حال خود سرانه به استعمال دوایی پرداخته که به مرگش منجر شده است مستحق نفرت و خشم من خواهد بود . من از او بیزارم زیرا او در این اقدام خودسرانه خودکشی کرده است .

از نوشیدن آب فراوان ( افراط در مصرف آب که موجب عدم هماهنگی و برهم خوردن تعادل الکترولیتی سلول هاست ) پرهیز جویید .

به عنوان بصری فرمود : هرگز به غذایی که دوستش نمی داری لب میالای که این عمل برای تو حماقت و کودنی آورد . تا گرسنه نباشی بر سفره منشین و از لقمه های حلال بخورد ، حدیث رسول اکرم  ص را به خاطر دار که می فرماید : آدمی هیچ ظرفی را پر نمی کند که شوم تر از شکم خود او باشد و وقتی میخواهی خود را سیر کنی به یاد دار که اندرون تو باید به سه قسمت تقسیم گردد . یک قسمت برای خوردنی ها ، یک قسمت برای نوشیدنی ها و قسمت سوم را تهی نگهدار که عمل تنفس آسان انجام شود .

  این بادها عموما از طغیان خون یا بلغم پدید می آیند و سزاوار است که انسان همیشه اعتدال را رعایت کند .

 اساس هر درد امتلای معده ( پر بودن معده ) است مگر تب که علت  آن عامل دیگری است .

 هرگز با شکم تهی به حمام مروید و در عین حال با شکم پر به حمام پا مگذارید . بگذارید درون شما به هضم غذا مشغول باشد و بدین وسیله اضطراب معده ی شما آرام گیرد .

پس از غذا ، به پشت خوابیدن بدن را فربه خواهد ساخت و خوراک را به گوارایی و دلپذیری هضم خواهد کرد و ناراحتی های درونی را آرامش خواهد داد .

پیش از غذا دستهای خود را به خوبی بشویید . این عمل فقر را برطرف خواهد ساخت و به عمر شما خواهد افزود .

شستن ظروف و جاروب کردن صحن و سرا ، روزی را افزون کند .

انگور

امام صادق ع فرمود : فایده ی انگور آن است که اعصاب را محکم می کند و خستگی را برطرف می سازد و به انسان نشاط می بخشد و غم و اندوه را می زداید .

و نیز فرمود :

پیامبری به درگاه خدا شکایت کرد که اندوهگین است . خطاب رسید : انگور تناول کن تا از اندوه رها شوی .

سیب

امام صادق ع می فرماید : سیب بخورید زیرا این میوه حرارت را در درون شما  فرو می نشاند و مزاجتان را تبرید ( خنک ) نموده و مبتلایان به تب را درمان خواهد کرد .

امام  صادق ع می فرماید :  اگر مردم می دانستند در سیب چه خواصی نهفته است بیماران خود را جز سیب با هیچ داروی دیگر مداوا نمی کردند . علاوه بر آنکه سیب در قلب آدمی نشاط و سروری سریع می بخشد

و فرمود : به بیماران تب دار سیب بدهید . زیرا از سیب سودمندتر برایشان چیز دیگر نمی شناسم .

انار

امام صادق ع می فرماید : به کودکان خود انار بدهید و بدین وسیله جوانیشان را تسریع کنید . و فرمود  انار را با پرده های نازک سفید اطراف آن بخورید . تا معده تان را دباغی کند .

بِه

خوردن بِه ، چهره را نیکو کند و قلب را آرام سازد .

و نیز فرمود : کسی که بِه را ناشتا بخورد نطفه اش سالم و در نتیجه کودکی که از او به وجود آید زیبا خواهد بود.

و نیز فرمود : بِه ، مایه ی قوت قلب و روشنایی ضمیر است .

سیر

امام صادق علیه السلام : به وسیله ی سیر دردهای خود را درمان کنید اما با دهانی که از آن بوی سیر به مشام می رسد به مسجد نروید . رسول اکرخ ص فرمود : سیر شفای هفتاد بیماری است

پیاز

امام صادق می فرماید : پیاز بخورید زیرا در پیاز سه حکمت سودمند نهفته است :

1- لثه ی انسان را نیرومند و محکم می سازد .

2- دهان را خوشبو میکند .

3- بر نیروی جنسی می افزاید .

نیز فرمود :

پیاز بوی دهان را نیکو کند و رنگ چهره را برافروزد و « نیروی جنسی » را تقویت کند .

و بازهم فرمود : پیاز خستگی را از تن می زداید و اعصاب را استوار می کند و میل جنسی را زیاد سازد و بیماری تب زا را درمان نماید .

ترب

امام صادق ع : ترب مصرف کنید زیرا برگ این گیاه گاز معده را در هم شکند و مغزش جریان ادرار را آسان سازد و ریشه اش بلغم را ببرد .

هویچ

امام صادق ع : هویج در درمان قولنچ و بواسیر موثر است و این گیاه هم از گیاهانی است که بر نیروی جنسی می افزاید و کلیه ها را گرم می کند .

بادنجان

امام صادق ع :

بادنجان بخورید زیرا این گیاه بی آنکه به کیسه ی صفرا زیانی ببخشد  صفرا را سود خواهد داد .

بادنجان بخورید زیرا این گیاه بی آنکه دردی بوجود بیاورد درمان درد  دیگر خواهد بود . بعد از مصرف بادنجان خوردن چند دانه خرما به هضم و جذب آن در بدن کمک می کند و فواید آن را در بدن دو چندان میکند.

کدو

امام صادق ع : کدو قوای عقلی و حیات سلولهای مغزی انسان را زیاد خواهد کرد و برای درد قولنج ( کولیت ) هم داروی سودمندی است .

میوه ها عموما مسموم هستند . وقتی به دستتان برسد ابتدا آن را با آب بشویید و در آب غوطه ور سازید .

امام صادق علیه السلام  به حضورش معروض شد :

بیماری دوا میخورد و گاهی لازم است او را فصد کنند ( از سیاهرگهای او خون بگیرند ) احتمال دارد در اثر این عمل فوت کند ، آیا جایز است ؟

حضرت فرمود : جایز است دوا بخورد و از رگهای او هم تا حد لازم خون بگیرند اما در صورتی که خوف خطر باشد جایز نیست .

اسماعیل بن حسن ، طبیب بود . به عرض رسانید :

من مردی عربم و از طب سر رشته ای دارم . طب من عربی است . گاهی وسیله س عملیات جراحی به درمان بیمار می پردازم . آیا جایز است ؟ حضرت فرمود مانعی ندارد .

احیانا به بیمارم کمی سم میدهم تا درمانش کنم . امام فرمود : مانعی ندارد .

تب نوبه

ابراهیم جعفی به حضور امام شرفیاب شده بود . به شدت رنگ پریده وعلیل بود . حضرت فرمود : چه دردی داری که این چنین بی رنگ و رویی ؟ عرض کرد : تب نوبه دارم . یک روز تب میکنم و دو روز تب دار نیستم . اما روز سوم باز تب می کنم . این تب به فاصله هر دو روز به سراغم می آید . امام فرمود : پس چرا از این دوای مبارک و معطر استفاده نمی کنی . شکر سرخ را بکوب و در آب بریز . صبح ناشتا به جای آب از این شربت بنوش . ابراهیم جعفی می گوید : چنین کردم و دیگر نوبه بر من عارض نشد.

اسهال شدید

خالد بن نجتح می گوید : به حضور ابو عبدالله از درد شکم شکایت بردم .

او گفت : برنج را شستشو کن و بعد بکوب واز کوبیده ی آن هر روز صبح یک کف دست تناول کن . سپس حضرت فرمود : به بیماران مبتلا به اسهال نان برنجی بدهید . نان برنجی برای معده های ضعیف از هر غذایی سودمندتر است . برنج معده را تقویت می کند و درد را برطرف می سازد .

برص ( لک و پیس )

مردی از لکه های سفیدی که بر تنش پدید آمده بود شکایت کرد. امام فرمومد که به حمام برود و بر این لکه ها نوره و حنا بمالد و با این دستور که بیش از یک بار اجرا نشد ، آن لکه های سفید برطرف شدند .

بلغم

امام فرمود : از مصطکی ، کندر ، آویشن ، انیسون و سیاه دانه به مقداری مساوی اندکی فراهم آورید و با هم بکوبید آن چنان که مانند نشاسته نرم شود و بعد از پارچه عبور دهید و آن را با عسل خمیر کنید و هر شب به قدر یک فندق از آن استفاده کنید . انشا الله سودمند خواهد بود.

سخت اداری

فضل می گوید که من به سخت ادراری مبتلا بودم و در حضور امام صادق شکایت کردم .

حضرت فرمود : در آخر شب از سیاه دانه استفاده کنید .

به این توصیه چند بار عمل کردم و درمان یافتم .

بیماری ها و درمان آنها از دیدگاه امام صادق علیه السلام

درد شکم

مردی گفت : یا بن رسول الله دختر من از درد شکم سخت ناتوان و رنجور شده است

حضرت فرمود : چرا به وی برنج و دنبه ی گوسفند نمی دهی .

و بعد دستورش را نیز به او داد که چگونه دنبه و برنج را با هم بپزد .

اسهال

عبدالرحمن بن کثیر میگوید : در مدینه بیمار شدم ، بیماری من اسهال بود .

ابو عبدالله صلوات الله علیه به من دستور داد که آرد گاوَرس ( ارزن ) را با آب کمون ( زیره ) بیامیزم و از آن تناول کنم

چنین کردم و اسهال من آرام گرفت .

صدای شکم

یکی از یاران امام به نام ذریح از نفخ شکم شکایت داشت . حضرت فرمود :

آیا شکم تو درد هم می کند ؟ جواب داد : آری . فرمود : چرا از سیاه دانه و عسل استفاده نمی کنی ؟ ذریح بی درنگ عمل کرد و شفا یافت .

ورم دردناک

جابرن حسان صوفی عرضه داشت که بادی در بدن من افتاده و از فرق تا پایم را گرفته است ، در حق من دعا کن تا از این رنج ها رها شوم . امام در حق او دعا کرد و برایش نوشت :

از جیوه و عنبر ، شیاف درست کن . با استعمالش شفا خواهی یافت .

ضعف بدن

مردی از ضعف بدن شکایت داشت . امام به او فرمود : شیر بیاشام ، گفته شد : یا بن رسول الله شیر نوشیده ام و مرا زیان رسانده است .

امام فرمود : شیر مایعی زیان آور نیست . تو چیز دیگر با شیر خورده ای و آن چه زیان آور بوده و آن چیز دیگر است و تو گمان کرده ای که شیر آزارت داده است .